anksiyete

Obsesif Kompulsif Bozukluk (OKB)

Obsesyonlar (takıntı, saplantı, vesvese) yineleyici, istem dışı, sıkıntı verici ve genellikle kişinin benliğine aykırı (ego distonik) olduğu için kişinin zihninden uzaklaştırmak istediği fakat bir türlü uzaklaştıramadığı (aksine zihnini daha da sık meşgul eder) her türlü düşünce, düşlem veya dürtülere denir.

Kompulsiyonlar (zorlantı) ise obsesyonların yarattığı sıkıntı hissini gidermek için yapılan her türlü eylem veya düşünceye denir.

Obsesif kompulsif bozukluğun yaygınlığı önceki yıllarda yapılan çalışmalarda daha düşük saptanmışken, günümüzde son yapılan çalışmalarda ömür boyu prevelansının %1-2 arasında olduğu gösterilmiştir. En çok görülen psikiyatrik rahatsızlıklar içinde 4. sıradadır. Genellikle başlangıç yaşı ergenlik ve genç erişkinlik dönemindedir (en sık 20 yaş civarı). Genç hastaların çoğunluğu erkektir. Bozukluk 40 yaşından sonra nadiren başlar. Eğer ileri yaşta bu bozukluk saptanırsa öncelikle organik nedenlerin dışlanması gerekir.

Özgül Fobi

Özgül fobi neye fobi denir? Hangi durumda tedavi edilir?

Korku yaşamı veya güvenliği tehdit eden mevcut veya olası bir tehlike karşısında ortaya çıkan duygusal bir tepkidir. Korkunun böyle bir tehlike karşısında ortaya çıkması ise şarttır. Bu sayede kişi tehlikeli duruma karşı önlem alır ve yaşamını güven içinde devam ettirir.

Fobiler, neden olarak gösterilen uyaranla orantılı olmayan şiddette ortaya çıkan sıkıntı hissi ve bu abartılı sıkıntı hissinin mantıksız olduğunu bilmesine karşın bireyin kaçınma davranışlarını engelleyemediği yer, durum, nesne ve işlevlere ilişkin duygu ve tepkilerini tanımlar. Bu durum bireyin özgürce yaşamasını engeller ve günlük etkinliklerini kısıtlayarak, yaşam kalitesini düşürür.

Özgül fobi ise kısaca bir nesne ya da durumdan sürekli olarak yoğun bir şekilde korku duymak veya kaygılanmak olarak özetlenebilir. Bu nesne ve durumlara kedi, köpek, yılan, örümcek, böcek vb. hayvanlar, uçağa binme, yükseklik, kan vermek, kan görmek, şimşek, karanlık, dişçiye gitmek örnekleri verilebilir.

Özgül fobilerin toplumda görülme sıklığı bir çalışmada %11.3 olarak saptanmıştır. Özgül fobiler kadınlarda daha çok görülür. Genellikle hayvan fobileri en sık alt tiptir.

Sosyal Fobi

Topluluk önünde konuşamıyorum, ellerim terliyor, yanaklarım kızarıyor, yeni insanlarla tanışamıyorum, çekingenim... Bu şikayetler size tanıdık geldiyse yazıyı okumaya devam edin.

Korku yaşamı veya güvenliği tehdit eden mevcut veya olası bir tehlike karşısında ortaya çıkan duygusal bir tepkidir. Korkunun böyle bir tehlike karşısında ortaya çıkması ise şarttır. Bu sayede kişi tehlikeli duruma karşı önlem alır ve yaşamını güven içinde devam ettirir.Fobiler, neden olarak gösterilen uyaranla orantılı olmayan şiddette ortaya çıkan sıkıntı hissi ve bu abartılı sıkıntı hissinin mantıksız olduğunu bilmesine karşın bireyin kaçınma davranışlarını engelleyemediği yer, durum, nesne ve işlevlere ilişkin duygu ve tepkilerini tanımlar. Bu durum bireyin özgürce yaşamasını engeller ve günlük etkinliklerini kısıtlayarak, yaşam kalitesini düşürür.

Sosyal fobi ise anksiyete bozuklukları arasında en sık görülen bozukluk türü olup, en az 6 ay süreyle kişinin başkaları tarafından değerlendirilebileceği durumlardan kaçması bundan kaygı ve korku duyması olarak özetlenebilir. Sosyal fobinin başlangıç yaşı 13-24 yaş arasındadır. Sosyal fobiklerin tedaviye başvurma süresi yapılan çalışmalar sonucunda 6 aydan 20 yıla kadar uzayabildiğini göstermektedir. Görülme sıklığı ise yüzde 25’e kadar ulaşabilmektedir. Alan çalışmalarına göre kadınlarda daha sık görülürken klinik çalışmalarda ise erkeklerde daha sık gözlenmiştir. Bunun nedeni erkeklerin tedaviye daha çok başvurması olabilir.

 

Panik Bozukluğu

Belki de psikiyatrik rahatsızlıklar içinde halk tarafından en çok bilineni fakat çoğu zaman da yanlış kullanılan panik bozukluğun tanısı, tedavisi, ayırıcı tanısından aşağıda bahsedilecektir.