Bu kısımda anahtar kelimelere göre konulara ulaşmanız mümkün olacak. Şu an veritabanımızı henüz oluşturmadığımız için anahtar kelimelere ulaşamamaktasınız.

  • Depresyon ölçekleri

  • Beck

Bağımlılık



Bağımlılık, kişinin kendine zevk verici bir maddeyi( alkol ,kokain ,nikotin vb.) alması veya bir aktivite (kumar ,alışveriş, seks) ile meşgul olması sonucunda bu davranış kalıbının kompulsif hale gelmesi ve günlük yaşam etkinliklerine ( iş , ilişkiler ,sağlık) müdahale etmesi olarak tanımlanabilir.

Bağımlılık terimi birkaç farklı şekilde kullanılmaktadır. Bunlardan birisi fiziksel bağımlılığı tarif etmektedir. Bu durum vücudun maddenin varlığına alışması ve bir süre sonra maddenin artık aynı etkiyi göstermemesi olarak tanımlanabilmektedir. Buna TOLERANS adı da verilebilir. Tolerans nedeniyle madde bırakıldığında geri çekilme belirtileri meydana gelmektedir.

Fiziksel bağımlılığın bir başka farklı görünümü de beynin maddeye ve ya madde ile ilgili belirtilere aşırı reaksiyon vermesidir. Mesela alkolik birinin bu belirtiler nedeniyle bir bara gitmesi ve alkol almak için büyük bir istek duyması bu duruma örnek verilebilir.

Bununla beraber bağımlılıkla ilgili bir çok davranış fiziksel tolerans veya belirtilere aşırı reaksiyon vermekle ilgili değildir. Fiziksel bağımlılıkları olsun veya olmasın kişiler duygusal açıdan bir strese maruz kaldıklarında kompulsif olarak madde kullanabilir, kumar oynayabilir, alışveriş yapabilir. Psikolojik bağımlılık ise ilaç veya beyin temelli değildir. Bu durum bazı insanların neden bir maddeyi kullanırken tamamen başka bir maddeye yada madde dışı bir davranışa geçiş yaptıklarını açıklamaktadır.


Bağımlılığın belirtileri nelerdir?


-Bağımlılığın en belirgin semptomu kişinin ihtiyacının ötesinde bir maddeyi veya bir davranışı, klinik anlamda bozulma oluşturmasına rağmen almaya devam etmesi veya sürdürmesidir.

-Maddeyi alma veya aktiviteyi devam ettirmek için büyük bir istek duyması veya bu alanda kompulsif davranışların olması

-İstenen etkiyi elde etmek için madde alımını veya davranışı arttırmak ( tolerans)

-Madde alımı durdurulduğunda çekilme semptomlarının ortaya çıkması( anksiyete, titreme , mide bulantısı vb)

- Maddenin tekrarlayan kullanımı veya aktivitenin devamı kişinin işi, sosyal yaşamı, ailesel ilişkilerde bozulmalara sebep olup ,psikolojisinde olumsuz yönde değişiklikler oluşturur.


Riskler ve sebepleri


Bağımlılığın tek bir etyolojik nedenle açıklanamaz. Genetik, psikososyal, ailesel, kültürel nedenler etkileyen ve etkileşen faktörlerdir.


Bağımlılığın Tedavisi


Bağımlılık tedavi edilebilir bir durumdur. Karşılaşılan ilk problem ise çekilme belirtileridir. Hem fizyolojik hem psikolojik çekilme belirtileri ortaya çıkacaktır. Fiziksel belirtiler içinde terleme,çarpıntı,kusma, kas krampları , kas ağrısı, uyuyamama, ateş yer alır. Psikolojik etkiler içinde anksiyete, depresyon, tahammülsüzlük, duygu-durum değişiklikleri yer alır. Çekilme belirtileri tipik olarak 3-5 gün arası sürer. Tabiki bu çekilme belirtileri boyunca psikiyatri doktorunuzun gözetime altında olmanız önemlidir.

Bilişsel –davranışçı terapi bağımlı kişilere bağımlılık durumlarıyla başa çıkmasında ,kaçınmasında yardımcı olmaktadır. Motivasyonel görüşme kişilere kendilerinin değerli olduğunu hatırlatarak maddeden kaçınma konusunda yardımcı olmaktadır.

Aile terapisi de kişiye destekleyici bir çevre oluşturması nedeniyle yararlı olabilecek terapi türlerindendir.


Ayrıca Nikotin(sigara), Alkol, Madde ve Davranış Bağımlılığı için tıklayınız.



Dr. Kadir AŞÇIBAŞI

Not: Bu makalenin içeriği yalnızca genel bilgi verme amaçlıdır ve sağlık görevlilerinin tavsiyelerinin yerine geçecek şekilde ele alınmamalıdır. Eğer hastalık şüphesi duyuyorsanız en yakın ruh sağlığı birimine ya da sağlık kuruluşuna başvurun.




  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16