Bu kısımda anahtar kelimelere göre konulara ulaşmanız mümkün olacak. Şu an veritabanımızı henüz oluşturmadığımız için anahtar kelimelere ulaşamamaktasınız.

  • Depresyon ölçekleri

  • Beck
2016-02-08 12:58:25

ERİŞKİNDE DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU (III)


Yazı dizimize son vereceğimiz bu yazıda DEHB’nin tedavisi ve ayırıcı tanısından bahsedeceğiz.

DEHB çok sayıda bozuklukla ortak belirtiler taşır ve bir arada görülebilir. Bu nedenle DEHB tanısı konulurken en önemli konulardan bir tanesi ayırıcı tanı ve eşlik eden tanıların ayırt edilmesidir.

Ayırıcı tanıda en çok dikkat edilmesi gereken rahatsızlıklar:
  • Duygudurum Bozuklukları (Depresif bozukluk ve bipolar bozukluk)
  • Anksiyete Bozuklukları
  • Kişilik Bozuklukları(özellikle antisosyal ve borderline)
  • Alkol-Madde Kullanım Bozuklukları
DEHB’nin diğer psikiyatrik bozukluklardan ayırımının yapılmasında en önemli noktalar:
  • Erken Başlangıç
  • Okul Yaşantısı
  • Kronik Seyir (epizodik gidiş olmaması)
TEDAVİ
 
A. Etkinliği Kanıtlanmış Tedaviler
Psikofarmakolojik Tedaviler
 
B. Temel Tedavi (ilaç) ile Birlikte Yararlı Tedaviler
Aile eğitim programları
Davranışçı yaklaşımlar
Okula danışmanlık
Bilişsel Davranışçı Terapi(ergenlerde ve yetişkinlerde)
 
 
C. Deneysel Yaklaşımlar
Küçük çocuklarda Metakognitif Eğitim, Neurofeedback, Meditasyon
 
D. Etkinliği Zayıf Yaklaşımlar
Diyet
 
E. Reddedilmiş Tedaviler
-Megavitamin, antioksidanlar, duyu bütünleme, oyun terapisi (Barkley,2014)
 
Tedavide Genel Prensipler
 
DEHB çok sık olarak diğer psikiyatrik bozukluklarla bir arada görülür. Erişkin DEHB tedavisinde genel kural önce eşlik eden bozukluğun tedavi edilmesi sonra DEHB’nin tedavi edilmesidir. DEHB tedavisinde en sık kullanılan ilaçlar olan “Metilfenidat” ve “Atomoksetin” tansiyonda ve kalp atım hızında artışa yol açabileceğinden tedaviye başlamadan ve tedavi sırasında düzenli tansiyon ve nabız kontrolü gereklidir.
Tedavinin değerlendirilmesinde ve sürdürülmesinde olgunun eşi, anne-babası gibi birlikte yaşadığı kişilerden yardım alınmalıdır. DEHB
tedavisinde ilaç dozu düşük başlanıp yavaş arttırılmalıdır.

Erişkinlerde DEHB distimi, depresyon ve anksiyete bozuklukları ile çok sık birlikte görüldüğünden bazen çoklu ilaç kullanımına gerek duyulabilir. Erişkin DEHB tedavisinde ilaç ve bilişsel davranışçı yöntemlerin bir arada uygulanması en başarılı yöntemdir.
 
Çocuk ve ergenlerde olduğu gibi erişkinlerde de DEHB tedavisinde tercih edilen ilk ilaç grubu stimülanlardır. Stimülanlar arasında ilk tedavi seçeneği olarak tercih edileni metilfenidattır. DEHB tedavisinde stimülanlardan sonra seçilebilecek önemli bir seçenek Atomoksetin FDA tarafından erişkinlerde DEHB tedavisi için onay almıştır.

DEHB tedavisinde çok yaygın kullanılan metilfenidatın nasıl sonlandırılacağına gelirsek;
  • DEHB kronik bir hastalık olduğundan tedavisi de uzun sürelidir.
  • MPH tedavisinin sonlandırılması için doğru olan zamanın belirlenmesinde en önemli ölçüt; olgunun tedavi almadan işlevselliğinde herhangi bir sorun yaşamadığı dönemin belirlenmesidir.
  • Genel olarak önerilen yılda bir, tedavinin bir hafta gibi bir süre kesilerek ilaç alınan ve alınmayan dönemin karşılaştırılmasıdır.
İlaç tedavisinin yetişkin DEHB’lilerde etkin olmasına rağmen DEHB’li yetişkinlerin %20-30’unun ilaç tedavisine yanıt vermemesi ve ilacı tolere edememesi ilaç dışı tedavi çözümlerini gündeme getirmiştir. İkinci önemli nokta ilaç tedavisine yanıt verenlerde bile DEHB semptomlarında azalma olmasına rağmen özellikle iş ve insan ilişkilerinde işlev bozukluklarının sürdüğüdür.

Son yıllarda yapılan araştırmalar kısa süreli, yapılandırılmış, bilişsel davranışçı ilkeler zemininde gelişen terapilerin özellikle ilaç alan yetişkin DEHB’lilerde gelişmelere yol açtığını saptamıştır. Baş etme ve beceri eğitimi, Bilişsel Davranışçı Terapi ve iş danışmanlığı DEHB’li erişkinlerin günlük yaşamlarında işlevselliklerini arttırmada yararlı olmaktadır.

Bu güzel yazı dizisini yazan Dr. Masum ÖZTÜRK’e teşekkür ederiz.

Sormak istediğiniz tüm sorularınızı sitemiz ve sosyal medya hesaplarımız üzerinden sorabileceğinizi bir daha hatırlatıp yeni yazılarımızda görüşmek dileğiyle.

Saygılar

Not: Bu makalenin içeriği yalnızca genel bilgi verme amaçlıdır ve sağlık görevlilerinin tavsiyelerinin yerine geçecek şekilde ele alınmamalıdır. Eğer hastalık şüphesi duyuyorsanız en yakın ruh sağlığı birimine ya da sağlık kuruluşuna başvurun.