Kumar Oynama Bozukluğu

kumar

Kumar oynamak bazı insanlar için ciddi bir problem haline gelebilmektedir. Kompulsif ve alışkanlık haline gelmiş kumar oynama bir insanın hayatını mahvedebilir. Kişiler arası problemler ve parasal zorluklar nedeniyle acı çekerler.Bazen de bir insanın hayatına mal olabilmektedir.

Kompulsif yada patolojik kumar olarak adlandırılan durumda oynayan kişi kumar oynamaya karşı var olan dürtüleri engelleyemez. Bu durum ciddi kişisel ve sosyal problemlere yol açar. Kumar oynama isteği o kadar çok artar ki kişi kendini rahatlatmak için daha çok kumar oynar.

 

Belirtiler

-Kumar oynamak hakkında aşırı düşünme

-Heyecanı hissetmek için daha fazla parayla kumar oynama isteği

-Kumar oynamayı bırakmak için yapılan girişimlerin başarısızlıkla sonuçlanması

-Bırakmaya çalıştığında huzursuz hissetme

-Problemlerden  yada endişe, üzüntüden kaçmak için kumar oynamak

-Daha önceki kayıpları telafi etmek için daha yüksek miktarlarla kumar oynamak

-Kumar oynamak için önemli miktar bir para  ve zamanı kumara yatırma

-Kumarda para kazanmak için suç işleme

-Kumar yüzünden ilişkilerin , eğitimin, kariyerin, işin  olumsuz yönde etkilenmesi

-Kumar için borç almak

Risk Yaratan ve Sebep Olan Etmenler

Patolojik kumar oynama erkeklerde genellikle yetişkinliğin erken dönemlerinde , kadınlarda ise 20 ile 40 yaşları arasında başlamaktadır.

Patolojik kumar tıpkı alkolizm ve madde bağımlılığı gibi bir beyin hastalığı olarak görülmektedir. Bu bozukluklar yemek yeme ve seks davranış bozuklukları ile benzer bir sürece sahiptir. Beynin bu problemlerle ilgili kısmı haz yada dopamin ödül yolağı olarak bilinir.

Tanısı

DSM-5

12 aylık bir süre zarfında aşağıdakilerden dördünü (veya daha fazlasını) sergilerken klinik olarak önemli bir bozulmaya neden olan kalıcı ve tekrarlayan problemli kumar davranışı  

a. İstenilen heyecanı elde etmek için artan para miktarlarıyla kumar oynama

b. Kumar oynamayı azaltmaya veya durdurmaya çalışırken huzursuzsuzluk

c. Kumarın kontrol edilmesi, kesilmesi veya durdurulması için başarısız çabaların tekrarı

d. Genellikle kumarla meşgul olma (ör. Geçmiş kumar deneyimlerini anımsama,bu yönde yeni planlar düşünme, kumar oynayarak para kazanmanın yollarını düşünme )

e. Genellikle sıkıntılı hissettiğinde kumar oynama (örneğin, çaresiz, suçlu, endişeli, depresyonda).

f. Kumar parasını kaybettikten sonra, sıklıkla kazanmak için geri döner (birinin zararını kovalamak).

g. Kumara dahil olma boyutunu gizlemek için yalan söyler.

h. Önemli bir ilişki, iş, eğitim veya kariyer fırsatını kumar nedeniyle tehlikeye atar. 

i. Kumarın neden olduğu kötü mali durumu hafifletmek için para sağlama konusunda başkalarına güvenir.

Alttipleri

Episodik: Teşhis kriterlerinin birden fazla dönemde yaşanması, dönemler arasında birkaç ay semptomlarda hafifleme olması.

Kalıcı: Sürekli olarak uzun yıllar tanı belirtilerini yaşamak, 

Hafif: 4-5 kriter karşılanır

Orta: 6-7 kriter karşılanır 

Ağır: 8-9 kriterlerini karşılanır

Ayırıcı Tanısı

Ayırıcı tanıda Bipolar bozukluk manik epizodu mutlaka düşünülmelidir.

Tedavisi

Tedavi problemin tanınmasıyla başlamaktadır. Tedavi seçenekleri bireysel ve grup psikoterapilerini içermektedir (adsız kumar oynayanlar gibi). Muhtemelen en etkili tedavi yöntemi budur. 12 adımdan oluşan adsız alkolikler gibi bir programdan oluşmaktadır.

Son zamanlarda antidepresan, duygudurum dengeleyiciler, opioid antagonistlerin psikoterapi ile kombinasyonunun faydalı olduğu gösterilmiştir.

Kumar oynama bozukluğu alkol ve madde bağımlılığı gibi tedavisiz daha da kötüye gider. Tedavi ile birçok insan hayatı üzerindeki kontrolü yeniden kazanırlar.

Hastalığın Seyri

Eşlik eden diğer psikiyatrik hastalıkların olması, sosyal desteğin yetersiz olması, diğer bağımlılıkların olması, bazı kişilik özellikleri tedavi sürecini olumsuz etkileyebilmektedir.

Kaynaklar

1 AMERICAN PSYCHIATRIC ASSOCIATION, et al. Diagnostic and statistical manual of mental disorders (DSM-5®). American Psychiatric Pub, 2013.